5 najbardziej zaskakujących zwrotów akcji w biznesie muzycznym: od rekordów AI po wyprzedaże katalogów

1. Fenomen Suno i starcie gigantów z AI: rekordowe zarobki kontra twarde prawo

Sztuczna inteligencja w muzyce generuje nie tylko kontrowersje, ale również astronomiczne pieniądze. Z jednej strony obserwujemy dynamiczny wzrost platform generatywnych, z drugiej coraz mocniejszy opór prawny ze strony tradycyjnej branży muzycznej.

Lider tego segmentu, Suno, deklaruje osiągnięcie ponad 2 mln subskrybentów oraz przychody przekraczające 300 mln USD. Szef Suno, Mikey Shulman, otwarcie broni obecnego podejścia do rozwoju technologii, wskazując, że elastyczność regulacyjna i brak sztywnych ograniczeń sprzyjają innowacjom.

Problem w tym, że właśnie kwestia braku jasnych reguł staje się jednym z głównych pól konfliktu.

Amerykański sąd apelacyjny odrzucił obronę w oparciu o doktrynę „fair use” w sprawach dotyczących trenowania modeli AI na chronionych utworach. Z kolei w Tokio zapadł historyczny, pierwszy w Japonii wyrok dotyczący ochrony ludzkiego głosu w ramach praw do wizerunku (publicity rights).

Klimat wokół AI dodatkowo podgrzewa fakt, że wycena startupu ElevenLabs podwoiła się do 22 mld USD, a gigant Sony Music zgłosił już ponad 260 tys. wniosków o usunięcie deepfake’ów.

Wojna prawna pomiędzy wytwórniami a firmami rozwijającymi generatywną AI przestała być więc wyłącznie sporem o technologię. Dotyczy już pieniędzy, własności intelektualnej, głosu, wizerunku i przyszłego modelu funkcjonowania całego rynku muzycznego.

2. Kosztowna pomyłka Warner Music: sprzedaż EMP synowi Micka Jaggera

Nie wszystkie inwestycje wielkich koncernów kończą się sukcesem. Przekonało się o tym Warner Music Group, który zdecydował się na sprzedaż niemieckiej firmy EMP, popularnego detalisty specjalizującego się w odzieży i gadżetach związanych z muzyką rockową i metalową.

Warner kupił EMP w 2018 roku za 180 mln USD, licząc na synergię z rynkiem merchandisingu i e-commerce. Rzeczywistość okazała się mniej korzystna.

Przed sprzedażą firma musiała dokonać odpisu aktualizującego w wysokości 70 mln USD dotyczącego działalności zaklasyfikowanej jako „poza-rdzennego e-commerce”.

Następnie EMP zostało sprzedane firmie whynow, należącej do Gabe'a Jaggera, syna Micka Jaggera z The Rolling Stones.

Ta historia jest ciekawa nie tylko ze względu na kwotę transakcji. Pokazuje również szerszą zmianę podejścia największych koncernów muzycznych.

Przez lata major labels próbowały budować dodatkowe źródła przychodów poza tradycyjnym biznesem muzycznym. Merchandising, e-commerce, technologie czy różnego rodzaju usługi miały zwiększać wartość całego ekosystemu.

W przypadku EMP strategia nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Warner zdecydował się więc na wyjście z inwestycji i ponowne skoncentrowanie się na swoim podstawowym biznesie.

To kosztowna lekcja dotycząca jednego z najważniejszych pytań w biznesie muzycznym: czy lepiej kontrolować cały ekosystem, czy skupić się na tym, na czym naprawdę ma się przewagę?

3. Spotify gra na własnych zasobach: 300 milionów subskrybentów i AI remiksy

Platformy streamingowe nie przestają zwiększać swojej siły. Spotify poinformowało o osiągnięciu poziomu 300 mln subskrybentów Premium w drugim kwartale, co oznacza wzrost o 7 mln w stosunku do poprzedniego okresu. Firma wygenerowała również 762 mln USD zysku operacyjnego.

Jednak same wyniki finansowe nie są tutaj najciekawsze.

Spotify przygotowuje własne narzędzia AI przeznaczone do tworzenia fanowskich coverów i remiksów. Co istotne, serwis nie zakłada konieczności zawarcia umów ze wszystkimi największymi wytwórniami, aby wdrożyć tego typu funkcje.

Zamiast tego Spotify podpisało kluczową umowę licencyjną z Merlin, organizacją reprezentującą globalny sektor niezależnych wytwórni i dystrybutorów.

To może mieć istotne znaczenie strategiczne.

Spotify przez lata budowało pozycję największej platformy streamingowej, a wraz z nią ogromną wiedzę o zachowaniach słuchaczy, infrastrukturę technologiczną i bezpośredni dostęp do milionów użytkowników.

Teraz platforma może wykorzystać te zasoby do wejścia w kolejny etap rynku: nie tylko odtwarzania muzyki, ale również jej przetwarzania i współtworzenia przez fanów.

Umowa z Merlin pokazuje przy tym, że Spotify nie musi w każdym przypadku uzależniać rozwoju nowych produktów od decyzji największych koncernów fonograficznych.

To ważna zmiana układu sił. Streaming przestaje być wyłącznie kanałem dystrybucji muzyki. Platformy zaczynają coraz aktywniej kształtować sposób, w jaki muzyka jest odkrywana, konsumowana, a być może również tworzona.

4. Katalogowa gorączka nie słabnie: Sia sprzedaje połowę praw za 180 milionów dolarów

Inwestycje w katalogi muzyczne nadal są traktowane przez kapitał jako atrakcyjna klasa aktywów.

Dobrym przykładem jest transakcja dotycząca Sia.

Artystka zdecydowała się na sprzedaż 50% swojego katalogu, obejmującego zarówno prawa wydawnicze, jak i taśmy-matki (masters). Nabywcą został fundusz Pophouse, który za połowę praw zapłacił około 180 mln USD.

Oznacza to wycenę całego katalogu na około 360 mln USD.

To kolejny dowód na to, że inwestorzy są gotowi płacić ogromne kwoty za prawa do muzyki, która już udowodniła swoją zdolność do generowania przychodów.

Mechanizm jest stosunkowo prosty.

Nowy hit jest nieprzewidywalny. Nie wiadomo, czy piosenka stanie się przebojem, jak długo będzie słuchana i czy za kilka lat nadal będzie generować znaczące przychody.

Katalog zawierający sprawdzone utwory jest pod tym względem zupełnie innym aktywem. Można analizować jego historyczne przychody, popularność poszczególnych utworów, terytoria, synchronizacje i potencjał dalszego wykorzystania.

Dlatego katalogi muzyczne coraz częściej są traktowane nie tylko jako dorobek artystyczny, ale również jako aktywa finansowe.

Transakcja Sia pokazuje, że ta tendencja nadal jest bardzo silna.

5. Taylor-nomika w działaniu: jak trasa koncertowa napędza gospodarkę miast

Zjawisko gospodarcze związane z Taylor Swift osiągnęło skalę, której nie da się już opisywać wyłącznie w kategoriach sukcesu artystycznego.

Jej wpływ wykracza daleko poza sprzedaż muzyki, biletów czy merchandisingu.

Najlepszym przykładem jest Eras Tour. Według opublikowanych szacunków trasa miała zasilić gospodarkę samego Londynu kwotą około 300 mln GBP.

Mechanizm jest łatwy do zauważenia.

Na koncert przyjeżdżają nie tylko fani kupujący bilety. Potrzebują transportu, hoteli, restauracji, sklepów i innych usług. Wydają pieniądze w mieście, a część tych pieniędzy trafia następnie do kolejnych przedsiębiorstw.

W przypadku największych gwiazd skala tego efektu jest ogromna.

Taylor Swift jest więc nie tylko artystką generującą przychody ze swojej muzyki. Stała się również elementem lokalnej gospodarki, którego pojawienie się może wpływać na przychody przedsiębiorstw i aktywność gospodarczą całych miast.

To szersze zjawisko pokazuje, jak zmieniła się ekonomiczna rola największych artystów.

Najbardziej popularni wykonawcy nie są już wyłącznie dostawcami treści dla przemysłu muzycznego. Mogą funkcjonować jako samodzielne marki i siły ekonomiczne, których działalność wpływa na wiele sektorów jednocześnie.

Podsumowanie: przyszłość rozrywki na styku technologii i autentyczności

Pięć opisanych wydarzeń prowadzi do jednego wniosku: rynek muzyczny coraz mocniej oddala się od modelu, w którym muzyka była przede wszystkim produktem sprzedawanym przez wytwórnię.

Dziś wartość może powstawać w wielu miejscach jednocześnie.

AI może generować muzykę i nowe sposoby jej przetwarzania. Platformy streamingowe próbują przejąć większą kontrolę nad doświadczeniem użytkownika. Katalogi muzyczne stają się aktywami inwestycyjnymi. Trasy koncertowe wpływają na gospodarki całych miast. Jednocześnie największe firmy nadal muszą odpowiadać na podstawowe pytania dotyczące praw autorskich, własności i kontroli nad twórczością.

Wchodzimy więc w erę, w której syntetyczny głos może zostać wygenerowany w kilka sekund, a prawnicy zmagają się z odpowiedzią na pytanie, jak chronić głos i wizerunek człowieka.

Być może właśnie dlatego wraz z rozwojem technologii rośnie wartość czegoś, czego technologia nie potrafi łatwo skopiować: autentycznej relacji artysty z odbiorcą.

Czy w świecie powszechnej syntezy i algorytmicznych remiksów unikalna, niepodrabialna autentyczność żywych artystów stanie się jednym z najbardziej pożądanych i najdroższych aktywów rynku muzycznego?

Czas pokaże.